«Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում» (IADAAM) ծրագրի շրջանակում մենք ընդգծում ենք գյուղատնտեսական կոոպերատիվների հիմնարար դերը՝ որպես արդյունավետ միջոց գյուղական համայնքների կենսապայմանների բարելավման և կայուն գյուղատնտեսական զարգացման արագացման գործում։

Մեր տեսլականն է խթանել ժամանակակից, ներառական և հաշվետու կոոպերատիվների ստեղծումը և զարգացումը՝ հնարավորություն տալով ֆերմերներին գործել միասնական՝

🔹 բարձրացնելով արտադրողականությունը,

🔹 ավելացնելով շուկաներ մուտքի և բանակցային դիրքերը,

🔹 ամրապնդելով կլիմայական փոփոխություններին դիմակայելու կարողությունները։

IADAAM ծրագիրը նպատակադրվել է

• Աջակցել ֆերմերներին և շահառուներին՝ համախմբվելու և կոոպերատիվներ ձևավորելու գործընթացում,
• Տրամադրել նպատակային ուսուցում և խորհրդատվություն՝ բարելավելու կոոպերատիվ կառավարման, ֆինանսական կառավարման և որոշումների կայացման արդյունավետությունը,
• Դյուրացնել կոոպերատիվների համար իրավական և ֆինանսական գործիքների և ծրագրերի հասանելիությունը,
• Խթանել համատեղ ներդրումները՝ ենթակառուցվածքների, մուտքային ռեսուրսների, վերամշակման, պահեստավորման և շուկայահանման ոլորտներում,
• Տարածել կայուն, կլիմայի փոփոխությանը հարմարեցված գործելակերպեր՝ խթանելով համատեղ պատասխանատվությունը գյուղատնտեսական արտադրության ոլորտում։

Մենք կոոպերատիվները դիտարկում ենք ոչ թե որպես կարճաժամկետ նախագծեր, այլ որպես երկարաժամկետ ինստիտուցիոնալ հարթակներ՝ գյուղական համայնքներում վստահության, նորարարության և ներառական աճի խթանման համար։

✅ Ինչու՞ սա կարևոր է փոքր հողակտորներ մշակող ֆերմերների համար

Հայաստանում գյուղատնտեսության ոլորտում գերակշռում են փոքր հողակտորներ մշակող ֆերմերները, ովքեր հաճախ բախվում են շուկաներին, ֆինանսական ռեսուրսներին, ժամանակակից տեխնոլոգիաներին և խորհրդատվական ծառայություններին հասանելիության սահմանափակումների։ Կոոպերատիվների միջոցով միավորվելով՝ փոքր հողակտորներ մշակող ֆերմերները կարող են համատեղել ռեսուրսները, նվազեցնել արտադրության ծախսերը և բարձրացնել իրենց ձայնը որոշումների կայացման գործընթացում՝ արդյունքում բարելավելով իրենց կենսամակարդակը և տնտեսական կայունությունը։ Կոոպերատիվները կարող են բացել այնպիսի հնարավորություններ, որոնք անհատական ֆերմերների համար հաճախ անհասանելի են։

Մենք առաջնորդվում ենք այն համոզմունքով, որ կոոպերատիվները պետք է դառնան ներառական զարգացման շարժիչ ուժ՝ գյուղատնտեսական առաջընթացի առանցքում դնելով մարդուն, կայունությունը և համընդհանուր բարեկեցությունը։

Կոոպերատիվները հանուն կայուն զարգացման՝ նշանակում է ստեղծել կառույցներ, որոնք ծառայում են ոչ միայն տնտեսական շահին, այլև համայնքի հզորացմանը, շրջակա միջավայրի պահպանմանը և ապագա սերունդների համար արժանապատիվ կյանքի հիմքեր ապահովելուն։

«Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում» (IADAAM) ծրագիրը, որը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության միջոցով (ԵՄ), Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (ԶՖԳ) իրականացմամբ, համապարփակ նախաձեռնություն է, որի նպատակն է վերափոխել ոռոգվող գյուղատնտեսությունը Հայաստանում։

IADAAM ծրագրում տեխնիկական աջակցության բաղադրիչն իրականացվում է «Ագրո քընսալթինգ Եվրոփ»-ի գլխավորած «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ»-ի, «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և «3 ԱՐ Ստրատեգիա» ՍՊԸ մասնակցությամբ կոնսորցիումի կողմից, որը հանդես է գալիս որպես ծրագրի օպերատոր՝ նպատակ ունենալով ինստիտուցիոնալ աջակցություն տրամադրել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը՝ թիրախային ոլորտներում գյուղատնտեսական քաղաքականության և բարեփոխումների մշակման գործում։

«Հայաստանում գյուղատնտեսության ոլորտում մասնագիտական կրթության և ուսուցման արդիականացում» (ՄԱՎԵՏԱ) ծրագրի շրջանակում Տաշիրում հուլիսի 22-ին մասնագիտական կրթության և գյուղոլորտի հնարավորությունները ներկայացվեցին բռնի տեղահանված և Լոռու մարզում բնակություն հաստատած մի խումբ արցախցիների։

Մասնակիցները նախ այցելեցին ծրագրի գործընկեր Վահան Գրիգորյանի կաթնային ֆերմա, որտեղ ՄԿՈՒ խորհրդատու Լիլիթ Բեգլարյանը ներկայացրեց գյուղատնտեսության ոլորտում մասնագիտական կրթության հնարավորությունները, դուալ կրթության առավելությունները՝ աշխատաշուկայում պահանջված մասնագետ դառնալու տեսանկյունից։

Այնուհետև նրանք շրջայց կատարեցին ֆերմայի տարածքում, ծանոթացան տնտեսության կառուցվածքին, խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիների բուծման առանձնահատկություններին։

Փորձի փոխանակման երկրորդ կանգառը ծրագրի մյուս գործընկեր Վահրամ Մկրտչյանի մեղվաբուծական տնտեսությունում էր, որտեղ մասնակիցները ծանոթացան մեղվաբուծության արտադրության ամբողջական համակարգին։ Նրանք շրջեցին տնամերձ փեթակների տարածքում և մտքեր փոխանակեցին մարզում մեղվաբուծության  զարգացման հնարավորությունների շուրջ։

ՄԱՎԵՏԱ ծրագրի թիրախային մարզերում այս և տարբեր ձևաչափերով նախորդ հանդիպումների ընթացքում փորձ արվեց արցախցի ընտանիքներին ուղղորդելու դեպի գյուղատնտեսական ոլորտ և խրախուսելու մասնագիտական կրթության ընտրությունը՝ նրանց տնտեսվարական հմտությունների զարգացման և Հայաստանի գյուղատնտեսությունում ակտիվ ինտեգրման նպատակով։

ՄԱՎԵՏԱ ծրագիրը ֆինանսավորվում է միջազգային և տեղական կազմակերպությունների լայն կոալիցիայի կողմից՝ Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության (SDC) գլխավորությամբ, ներառյալ Ավստրիական զարգացման գործակալությունը (ADA), Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարությունը (BMZ), Հայաստանի կառավարությունը, HEKS/EPER ՀԿ–ն, Իզմիրլյան հիմնադրամը, Ռազմավարական զարգացման գործակալություն (ՌԶԳ) ՀԿ–ն և «Վանանդ Ագրո» ՓԲԸ–ն:

Ծրագիրն իրականացնող գործընկերներն են Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերությունը (GIZ) և HEKS/EPER ՀԿ–ն՝ ՌԶԳ–ի և Բեռնի Կիրառական գիտությունների համալսարանի (HAFL) գյուղատնտեսական, անտառային և պարենային գիտությունների դպրոցի ներգրավմամբ։