Uncategorized

MAVETA մեղվապահության վերաբերյալ դասընթաց՝ Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված անձանց և տեղացի խոցելի խմբերի համար

«Հայաստանում գյուղատնտեսության ոլորտում մասնագիտական կրթության և ուսուցման արդիականացում» (ՄԱՎԵՏԱ) ծրագրի շրջանակում օգոստոսի 25-26-ը Սյունիքի մարզում տեղի ունեցավ «Մեղվապահության հիմունքները․ մեղրամթերքի արտադրություն, մարքեթինգ» թեմայով կարճաժամկետ դասընթաց՝ Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված անձանց և տեղացի խոցելի խմբերի համար։

Դասընթացը վարեց «Մեղվաբուծության դարբնոց գիտակրթական կենտրոնի» ներկայացուցիչ Տիգրան Սեդրակյանը։

Քննարկման ընթացքում մասնակիցներին հնարավորություն ընձեռվեց ծանոթանալու մեղվապահության հիմունքներին, մեղրի արտադրության գործընթացների արդյունավետ կազմակերպման հիմնարար նախադրյալներին, ինչպես նաև մեղվամթերքի իրացման մեխանիզմներին, վաճառքի կազմակերպման առանձնահատկություններին և ոլորտի իրավական կարգավորումներին։

Դասընթացի ընթացքում մասնակիցները ձեռք բերեցին գործնական գիտելիքներ և մոտեցումներ՝ տեղական համայնքներում մեղվաբուծական գործունեություն սկսելու և ծավալելու համար։

ՄԱՎԵՏԱ ծրագիրը ֆինանսավորվում է միջազգային և տեղական կազմակերպությունների լայն կոալիցիայի կողմից՝ Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության (SDC) գլխավորությամբ, ներառյալ Ավստրիական զարգացման գործակալությունը (ADA), Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարությունը (BMZ), Հայաստանի կառավարությունը, HEKS/EPER ՀԿն, Իզմիրլյան հիմնադրամը, Ռազմավարական զարգացման գործակալություն (ՌԶԳ) ՀԿն և «Վանանդ Ագրո» ՓԲԸն:

 Ծրագիրն իրականացնող գործընկերներն են Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերությունը (GIZ) և HEKS/EPER ՀԿն՝ ՌԶԳի և Բեռնի Կիրառական գիտությունների համալսարանի (HAFL) գյուղատնտեսական, անտառային և պարենային գիտությունների դպրոցի ներգրավմամբ։

Uncategorized

Ի՞նչու է բազմաբույս մշակությունը կայուն գյուղատնտեսության ապագան

Այսօր աշխարհը կանգնած է կլիմայական փոփոխությունների, հողի հյուծման և սննդի աճող պահանջարկի մարտահրավերների առջև։ Այս համատեքստում բազմաբույս մշակությունը (multicrop farming) դիտարկվում է որպես ժամանակակից, էկոլոգիապես հավասարակշռված և տնտեսապես արդյունավետ լուծում, որը միաժամանակ նպաստում է ինչպես ֆերմերների բարեկեցությանը, այնպես էլ շրջակա միջավայրի պահպանմանը։

Բազմաբույս մշակության առավելությունները՝

Հողի առողջության վերականգնում

Տարբեր մշակաբույսերի համատեղ կամ հերթական մշակումը վերականգնում է հողի սննդարար նյութերի հավասարակշռությունը։ Օրինակ՝ հատիկաընդեղենը նպաստում է ազոտի բնական կուտակմանը հողի մեջ՝ կրճատելով արհեստական պարարտանյութերի անհրաժեշտությունը։

Վնասատուների և հիվանդությունների կանխարգելում

Բազմազան մշակաբույսերը խաթարում են վնասատուների և հիվանդությունների զարգացումը՝ նվազեցնելով քիմիական միջամտության կարիքը։ Մեկ մշակաբույսի խոցելիության դեպքում մյուսները գործում են որպես պաշտպանիչ պատնեշ։

Կայունություն կլիմայական անբարենպաստ պայմաններում

Բազմաբույս մշակությունը մեծացնում է համակարգի դիմադրողականությունը։ Եթե տվյալ տարում մի մշակաբույս տուժում է երաշտից կամ վնասատուներից, մյուսներն ապահովում են բերքի առնվազն մասնակի պահպանում՝ կայուն եկամուտ բերելով գյուղացիներին։

Ավելի բարձր եկամտաբերություն

Բազմաբույս համակարգերը հնարավորություն են տալիս տարբեր բերքեր հավաքել տարբեր ժամանակներում՝ մուտք ունենալով տարբեր շուկաներ և նվազեցնելով կախվածությունը մեկ մշակաբույսից։ Սա մեծացնում է ընդհանուր եկամտաբերությունն ու նվազեցնում տնտեսական ռիսկերը։

Հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում

Բազմաբույս մշակությունն ապահովում է հողերի առավելագույն օգտագործումը՝ առանց նոր տարածքների յուրացման։ Մշակման սեզոնների և տարածքի օպտիմալ կառավարումը մեծացնում է արտադրողականությունը։

Շրջակա միջավայրի պահպանություն

Բազմաբույս մշակությունը նպաստում է հողի էրոզիայի նվազեցմանը, կենսաբազմազանության խթանմանը և քիմիական նյութերի օգտագործման կրճատմանը՝ ստեղծելով կայուն և առողջ գյուղական էկոհամակարգեր։

Բազմաբույս մշակությունը պարզապես ագրոտեխնիկական մեթոդ չէ, այլ՝ երկարաժամկետ կայունությանն ուղղված համապարփակ, էկոլոգիական սկզբունքների վրա հիմնված ռազմավարություն։ Այն կարող է վերափոխել պարենային համակարգերը, բարձրացնել գյուղական համայնքների դիմակայունությունը և պահպանել մեր բնական ռեսուրսները։

«Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում» (IADAAM) ծրագիրը, որը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության միջոցով (ԵՄ), Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (ԶՖԳ) իրականացմամբ, համապարփակ նախաձեռնություն է, որի նպատակն է վերափոխել ոռոգվող գյուղատնտեսությունը Հայաստանում։
IADAAM ծրագրում տեխնիկական աջակցության բաղադրիչն իրականացվում է «Ագրո քընսալթինգ Եվրոփ»-ի գլխավորած «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ»-ի, «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և «3 ԱՐ Ստրատեգիա» ՍՊԸ մասնակցությամբ կոնսորցիումի կողմից, որը հանդես է գալիս որպես ծրագրի օպերատոր՝ նպատակ ունենալով ինստիտուցիոնալ աջակցություն տրամադրել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը՝ թիրախային ոլորտներում գյուղատնտեսական քաղաքականության և բարեփոխումների մշակման գործում։
Uncategorized

#LILA Լոռու մարզում կայացավ համայնքային բնապահպանական տարածքներում էկոզբոսաշրջության զարգացմանն ուղղված դասընթաց

Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության կողմից ֆինանսավորվող «Հայաստանի կենդանի լանդշաֆտները շուկայի զարգացման համար» (ԼԻԼԱ) ծրագրի շրջանակում “Ռազմավարական զարգացման գործակալություն” ՀԿ-ի  և Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի համատեղ ջանքերով օգոստոսի 19-20-ը Լոռու մարզում անցկացվեց համայնքային բնապահպանական տարածքներում (ՀԲՏ) էկոզբոսաշրջության կազմակերպմանն ուղղված դասընթաց։

Դասընթացը վարեցին Տուրիզմի հայկական ինստիտուտի ներկայացուցիչները։

Դասընթացի արդյունքում ՀԲՏ խնամակալները ձեռք բերեցին գիտելիքներ  համայնքային բնապահպանական տարածքներում էկոզբոսաշրջության ներուժի, արկածային զբոսաշրջության զարգացման միտումների վերաբերյալ, ծանոթացան պահպանվող տարածնքերում զբոսաշրջիկների հոսքի կառավարման մեխանիզմներին և այլն։

Դասնթացը զուգակցվեց գործնական վարժանքներով՝ ուղղված արկածային զբոսաշրջության կազմակերպման առանձնահատկություններին և վերջինիս անվտանգության կանոնների պահպանամանը։

Մասնագիտական գիտելիքների և գործնական փորձի համադրումը նպաստում են համայնքային բնապահպանական տարածքներում կայուն էկոզբոսաշրջության զարգացմանը՝ միաժամանակ ապահովելով տեղական համայնքների մասնակցությունն ու ներգրավվածությունը բնության պահպանության գործընթացներում։

ԼԻԼԱ ծրագիրը ֆինանսավորվում է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության (SDC) կողմից և իրականացվում Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի կողմից (WWF-Հայաստան)՝ «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» (ՌԶԳ) ՀԿ-ի հետ համատեղ:

Uncategorized

Սերմից մինչև կայուն հաջողություն՝ ՊԻՍՏԱԿը կարող է դառնալ Արմավիրի գյուղատնտեսության նոր խորհրդանիշը

Արմավիրի մարզը, իր արևաշատ կլիմայով և բերրի հողերով, ոչ միայն Հայաստանի գյուղատնտեսական կենտրոններից մեկն է, այլև պիստակի՝ դիմացկուն և բարձրարժեք մշակաբույսի համար բացառիկ հարմար վայր։ Ահա թե ինչու պիստակագործությունը կարող է դառնալ տեղական գյուղատնտեսության և ներդրումների նոր զարգացման ուղղությունը․

Կլիմայական իդեալական համադրություն` Արմավիրի շոգ ամառները և ցուրտ ձմեռները ապահովում են պիստակի բարձրորակ հասունացում և կայուն ծաղկում ամեն տարի։

Ջրախնայող և չորադիմացկուն մշակաբույս` պիստակի ծառերը, հաստատուն արմատավորվելուց հետո, պահանջում են քիչ ջուր, ինչն առանձնապես կարևոր է ոռոգման սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող շրջաններում։ Դրանք լավ են տանում կարգավորված սակավաջրությունը՝ չվնասելով բերքի որակը։

Հողի հարմարվողականության առավելություն` պիստակն ավելի լավ է դիմանում միջին աղայնության և կալցիումային հողերին, քան շատ այլ մրգատու մշակաբույսեր։ Խոր արմատային համակարգը ոչ միայն հարմարվում է Արմավիրի հողերին, այլև բարելավում է դրանց կառուցվածքը։

Բարձր պահանջարկ և շահութաբեր գին` պիստակը մեծ պահանջարկ ունի թե՛ տեղական շուկայում, թե՛ միջազգային արտահանման ոլորտում։ Երկար պահպանման ժամկետը և տեղափոխման հեշտությունը նվազեցնում են բերքահավաքից հետո կորուստները և բարձրացնում շահութաբերությունը։

Երկարաժամկետ և կայուն ներդրում` պիստակի այգիները կարող են տասնամյակներ շարունակ մնալ արտադրողական, ապահովելով կայուն եկամուտ։ Առաջին 4–5 տարիների ինտենսիվ խնամքից հետո դրանց պահպանումը դառնում է կանխատեսելի և համեմատաբար քիչ ծախսատար։

Ժամանակակից գյուղատնտեսության hամապատասխան` հարմար է կաթիլային ոռոգման, պարարտանյութերի մատակարարման կաթիլային համակարգով (ֆերտիգացիա) և նույնիսկ մեխանիզացված բերքահավաքի համար՝ պայմանով, որ այգին նախապես ճիշտ նախագծված և տնկված լինի։

Բերքի դիվերսիֆիկացիա և ռիսկի նվազեցում՝ պիստակն ավելացնելով ավանդական խաղողի, ծիրանի և բանջարեղենի մշակություններին՝ ֆերմերները ստանում են շուկայի ճկունություն և մշակաբույսերին հատուկ ռիսկերից պաշտպանություն։

Տեղական ագրոարդյունաբերության զարգացում՝ բացի այգեգործությունից, պիստակը մեծ հնարավորություն է տալիս մշակման, տապակման, փաթեթավորման և բրենդավորված արտահանման համար՝ ստեղծելով հավելյալ արժեք և նոր աշխատատեղեր։

Փորձագիտական խորհուրդ ֆերմերներին՝ ընտրեք տաք և քամուց ազատ տեղանք՝ գարնանային սառնամանիքներից խուսափելու համար։ Պահպանեք արական և իգական ծառերի ճիշտ համամասնությունը՝ արդյունավետ փոշոտման նպատակով։ Այգու նախագծման փուլում ապահովեք պայմաններ, որոնք ապագայում թույլ կտան կիրառել մեխանիզացված աշխատանքներ։ Առաջին տարիների խնամքն ապահովում է տասնամյակների բերքատվությունը։

«Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում» (IADAAM) ծրագիրը, որը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության միջոցով (ԵՄ), Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (ԶՖԳ) իրականացմամբ, համապարփակ նախաձեռնություն է, որի նպատակն է վերափոխել ոռոգվող գյուղատնտեսությունը Հայաստանում։
IADAAM ծրագրում տեխնիկական աջակցության բաղադրիչն իրականացվում է «Ագրո քընսալթինգ Եվրոփ»-ի գլխավորած «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ»-ի, «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և «3 ԱՐ Ստրատեգիա» ՍՊԸ մասնակցությամբ կոնսորցիումի կողմից, որը հանդես է գալիս որպես ծրագրի օպերատոր՝ նպատակ ունենալով ինստիտուցիոնալ աջակցություն տրամադրել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը՝ թիրախային ոլորտներում գյուղատնտեսական քաղաքականության և բարեփոխումների մշակման գործում։

IADAAM Կառուցելով կայուն գյուղատնտեսության ապագան՝ խելացի ոռոգում, հարուստ բերք

IADAAM ծրագրի շրջանակում ծրագրի ղեկավար Կարեն Հարությունյանը, Գյուղաջակցության խորհրդատվական ծառայության Վեդիի թիմի համակարգող  Վարդան Իվանյանի ուղղեկցությամբ, այցելեցին Վեդու ջրամբարի ներտնտեսական ցանց՝ ծանոթանալու նոր սերնդի, բարձր արդյունավետությամբ ֆիլտրացիոն համակարգերի տեղադրման գործընթացին։

Տեղադրվող ժամանակակից համակարգերը նախատեսված են ապահովելու մաքուր և հուսալի ոռոգման ջուր՝ կանխելով կաթիլային համակարգերի խցանումներն ու մաշվածությունը, բարձրացնելով ջրի բաշխման արդյունավետությունը և նպաստելով բերքատվության աճին։

Առաջադեմ լուծումների ներդրումը IADAAM ծրագրի կողմից կարևոր քայլ է գյուղատնտեսության ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարման ուղղությամբ՝ ապահովելով բարձր բերքատվություն, առողջ և կենսունակ այգիներ, ինչպես նաև դիմակայուն և զարգացող գյուղական համայնքներ։

Խելացի ոռոգումը տեխնոլոգիայից ավելին է․ այն ներդրում է մեր ֆերմերների կայուն ապագայի համար։

«Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում» (IADAAM) ծրագիրը, որը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության միջոցով (ԵՄ), Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (ԶՖԳ) իրականացմամբ, համապարփակ նախաձեռնություն է, որի նպատակն է վերափոխել ոռոգվող գյուղատնտեսությունը Հայաստանում։

IADAAM ծրագրում տեխնիկական աջակցության բաղադրիչն իրականացվում է «Ագրո քընսալթինգ Եվրոփ»-ի գլխավորած «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ»-ի, «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և «3 ԱՐ Ստրատեգիա» ՍՊԸ մասնակցությամբ կոնսորցիումի կողմից, որը հանդես է գալիս որպես ծրագրի օպերատոր՝ նպատակ ունենալով ինստիտուցիոնալ աջակցություն տրամադրել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը՝ թիրախային ոլորտներում գյուղատնտեսական քաղաքականության և բարեփոխումների մշակման գործում։