Արմավիրի մարզը, իր արևաշատ կլիմայով և բերրի հողերով, ոչ միայն Հայաստանի գյուղատնտեսական կենտրոններից մեկն է, այլև պիստակի՝ դիմացկուն և բարձրարժեք մշակաբույսի համար բացառիկ հարմար վայր։ Ահա թե ինչու պիստակագործությունը կարող է դառնալ տեղական գյուղատնտեսության և ներդրումների նոր զարգացման ուղղությունը․

Կլիմայական իդեալական համադրություն` Արմավիրի շոգ ամառները և ցուրտ ձմեռները ապահովում են պիստակի բարձրորակ հասունացում և կայուն ծաղկում ամեն տարի։

Ջրախնայող և չորադիմացկուն մշակաբույս` պիստակի ծառերը, հաստատուն արմատավորվելուց հետո, պահանջում են քիչ ջուր, ինչն առանձնապես կարևոր է ոռոգման սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող շրջաններում։ Դրանք լավ են տանում կարգավորված սակավաջրությունը՝ չվնասելով բերքի որակը։

Հողի հարմարվողականության առավելություն` պիստակն ավելի լավ է դիմանում միջին աղայնության և կալցիումային հողերին, քան շատ այլ մրգատու մշակաբույսեր։ Խոր արմատային համակարգը ոչ միայն հարմարվում է Արմավիրի հողերին, այլև բարելավում է դրանց կառուցվածքը։

Բարձր պահանջարկ և շահութաբեր գին` պիստակը մեծ պահանջարկ ունի թե՛ տեղական շուկայում, թե՛ միջազգային արտահանման ոլորտում։ Երկար պահպանման ժամկետը և տեղափոխման հեշտությունը նվազեցնում են բերքահավաքից հետո կորուստները և բարձրացնում շահութաբերությունը։

Երկարաժամկետ և կայուն ներդրում` պիստակի այգիները կարող են տասնամյակներ շարունակ մնալ արտադրողական, ապահովելով կայուն եկամուտ։ Առաջին 4–5 տարիների ինտենսիվ խնամքից հետո դրանց պահպանումը դառնում է կանխատեսելի և համեմատաբար քիչ ծախսատար։

Ժամանակակից գյուղատնտեսության hամապատասխան` հարմար է կաթիլային ոռոգման, պարարտանյութերի մատակարարման կաթիլային համակարգով (ֆերտիգացիա) և նույնիսկ մեխանիզացված բերքահավաքի համար՝ պայմանով, որ այգին նախապես ճիշտ նախագծված և տնկված լինի։

Բերքի դիվերսիֆիկացիա և ռիսկի նվազեցում՝ պիստակն ավելացնելով ավանդական խաղողի, ծիրանի և բանջարեղենի մշակություններին՝ ֆերմերները ստանում են շուկայի ճկունություն և մշակաբույսերին հատուկ ռիսկերից պաշտպանություն։

Տեղական ագրոարդյունաբերության զարգացում՝ բացի այգեգործությունից, պիստակը մեծ հնարավորություն է տալիս մշակման, տապակման, փաթեթավորման և բրենդավորված արտահանման համար՝ ստեղծելով հավելյալ արժեք և նոր աշխատատեղեր։

Փորձագիտական խորհուրդ ֆերմերներին՝ ընտրեք տաք և քամուց ազատ տեղանք՝ գարնանային սառնամանիքներից խուսափելու համար։ Պահպանեք արական և իգական ծառերի ճիշտ համամասնությունը՝ արդյունավետ փոշոտման նպատակով։ Այգու նախագծման փուլում ապահովեք պայմաններ, որոնք ապագայում թույլ կտան կիրառել մեխանիզացված աշխատանքներ։ Առաջին տարիների խնամքն ապահովում է տասնամյակների բերքատվությունը։

Օգոստոսի 7-ին IADAAM ծրագրի Գյուղաջակցության խորհրդատվական ծառայությունը (AEST) ծրագրի թիրախային Արարատի և Վեդիի ֆերմերների և համայնքային ներկայացուցիչների համար կազմակերպեց ուսումնական և փորձի փոխանակման այց՝ ՝ ուղղված ինտենսիվ այգեգործության լավագույն փորձի և նորարար ոռոգման համակարգերի ուսումնասիրությանը։

AEST-ն IADAAM ծրագրի շրջանակում ստեղծված խորհրդատվական կառույց է, որն աշխատում է անմիջապես համայնքներում՝ տրամադրելով պահանջարկի վրա հիմնված, տեղայնացված և գործնական գյուղատնտեսական խորհրդատվություն և խթանելով նորարարական, կլիմակայուն լուծումներ։

Այցի ընթացքում մասնակիցները ծանոթացան՝

• Ծիրանի, թթի, կեռասի և տանձի ինտենսիվ այգիների կառավարման փորձին
• Կաթիլային ոռոգման և ջրամբարային համակարգերին
• Կայուն ու կլիմակայուն գյուղատնտեսական մեթոդներին
• Բերքահավաքից հետո պահեստավորման և սառնարանային լուծումներին

IADAAM ծրագիրն իր շարունակական գործունեության և AEST համակարգի գործարկման միջոցով նպաստում է ֆերմերների տեխնիկական ու մասնագիտական կարողությունների ամրապնդմանը, նորարարական մոտեցումների տարածմանը և որակյալ խորհրդատվական ծառայությունների մատուցմանը՝ նպաստելով կայուն և մրցունակ գյուղատնտեսության զարգացմանը։

«Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում» (IADAAM) ծրագիրը, որը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության միջոցով (ԵՄ), Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (ԶՖԳ) իրականացմամբ, համապարփակ նախաձեռնություն է, որի նպատակն է վերափոխել ոռոգվող գյուղատնտեսությունը Հայաստանում։

IADAAM ծրագրում տեխնիկական աջակցության բաղադրիչն իրականացվում է «Ագրո քընսալթինգ Եվրոփ»-ի գլխավորած «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ»-ի, «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և «3 ԱՐ Ստրատեգիա» ՍՊԸ մասնակցությամբ կոնսորցիումի կողմից, որը հանդես է գալիս որպես ծրագրի օպերատոր՝ նպատակ ունենալով ինստիտուցիոնալ աջակցություն տրամադրել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը՝ թիրախային ոլորտներում գյուղատնտեսական քաղաքականության և բարեփոխումների մշակման գործում։