Uncategorized

Sevan AgriTech Summit-ում քննարկվեցին գյուղատնտեսության զարգացման նորարարական ուղղությունները

Գյուղատնտեսության ապագան կախված է ոչ միայն նոր տեխնոլոգիաներից, այլև դրանք գործնականում կիրառելու, հասանելի դարձնելու և իրական արդյունքի վերածելու մեր կարողությունից
Ռազմավարական զարգացման գործակալությունը մասնակցեց Sevan AgriTech Summit-ին, որն անցկացվեց Seaside Startup Summit-ի շրջանակում՝ համախմբելով նորարարներին, ձեռներեցներին, զարգացման գործընկերներին և ոլորտի առաջատար ներկայացուցիչներին՝ քննարկելու գյուղատնտեսության զարգացման նոր ուղղություններն ու համագործակցության հնարավորությունները։
Ներկայացնելով INLIMA և RECONOMY ծրագրերը՝ ՌԶԳ թիմը մասնակցեց թվային փոխակերպման և համագործակցության վրա հիմնված լուծումների շուրջ քննարկումներին, որոնք նպաստում են ավելի մրցունակ և դիմակայուն գյուղատնտեսական համակարգերի զարգացմանը։
Այսօր, երբ կլիմայական փոփոխություններն ու բնական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման անհրաժեշտությունը գնալով ավելի հրատապ են դառնում, համագործակցությունն այլևս պարզապես առավելություն չէ, այլ՝ անհրաժեշտություն։ Sevan AgriTech Summit-ի նման նախաձեռնությունները միավորում են գաղափարներ, փորձ և գործընկերություններ՝ նորարարական լուծումները գործնական արդյունքի վերածելու համար։
ՌԶԳ-ում մենք հավատում ենք, որ կայուն զարգացումը ձևավորվում է գիտելիքի փոխանակման, արդյունավետ համագործակցության և նորարարությունների կիրառման միջոցով՝ ստեղծելով երկարաժամկետ արժեք Հայաստանի գյուղատնտեսության համար։
«Նորարարական անասնապահություն․ կենդանիների նախրաքաշ, բուծում և շուկաներ» (INLIMA) ծրագիրն իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի կողմից՝ Ավստրիական զարգացման և համագործակցության ծրագրային միավոր Ավստրիայի զարգացման գործակալության ֆինանսավորմամբ:
RECONOMY-ն Շվեդիայի միջազգային զարգացման համագործակցության գործակալության (Sida) ներառական և կանաչ տնտեսական զարգացման ծրագիր է, որն իրականացվում է Helvetas-ի կողմից՝ համագործակցելով «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և Արևելյան գործընկերության և Արևմտյան Բալկանյան երկրների այլ կազմակերպությունների հետ։

 

Uncategorized

SEIRA Գորիսում և Սիսիանում անցկացվեցին պետական աջակցության ծրագրերի վերաբերյալ իրազեկման հանդիպումներ

Հաճախ պետական աջակցության ծրագրերը գնահատվում են դրանց ծավալով կամ ֆինանսավորմամբ։ Սակայն դրանց իրական ազդեցությունը չափվում է մեկ այլ չափանիշով՝ որքանո՞վ են դրանք հասանելի մարդկանց, որոնց համար ստեղծվել են։
2026 թվականի հուլիսի 27-ին և 28-ին «Փախստականների սոցիալ-տնտեսական ինտեգրումը Հայաստանում» (SEIRA) ծրագրի շրջանակում Գորիսում և Սիսիանում կազմակերպվեցին իրազեկման հանդիպումներ ծրագրի շահառուների համար։ Հանդիպումները համախմբեցին ծրագրի շահառուներին, ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարության և Միասնական սոցիալական ծառայության ներկայացուցիչներին՝ ստեղծելով անմիջական երկխոսության հարթակ։
Հանդիպման ընթացքում ներկայացվեցին պետական աջակցության ծրագրերը, ինչպես նաև Միասնական սոցիալական ծառայության կողմից Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված անձանց համար իրականացվող նախաձեռնությունները։
Նման հանդիպումների արժեքը միայն տեղեկատվության փոխանցմամբ չի սահմանափակվում։ Դրանք հնարավորություն են տալիս մարդկանց ոչ միայն ծանոթանալ գործող ծրագրերին, այլև բարձրաձայնել իրենց հարցերը, ստանալ անմիջական պարզաբանումներ և ավելի լավ պատկերացնել, թե պետական քաղաքականություններն ինչպես կարող են վերածվել իրական հնարավորությունների իրենց առօրյայում։
Այսպիսի երկխոսությունները նպաստում են հանրային ծառայությունների հասանելիության ընդլայնմանը, ամրապնդում են վստահությունը պետական ինստիտուտների նկատմամբ և աջակցում առավել ներառական ու կայուն ինտեգրմանը։
SEIRA ծրագիրը ֆինանսավորվում է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության կողմից և իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի կողմից։
Uncategorized

ՄԱՎԵՏԱ Կանաչ լուծումներից դեպի մրցունակ ագրոբիզնես

Ինչպե՞ս կարող է ագրոբիզնեսը լինել ոչ միայն արդյունավետ, այլև մրցունակ և դիմակայուն արագ փոփոխվող միջավայրում։ Պատասխանը հաճախ ոչ թե ավելի շատ ռեսուրսներ ունենալու, այլ դրանք ռազմավարական և պատասխանատու կերպով կառավարելու մեջ է։

Հենց այս հարցերի շուրջ էին քննարկումները ՄԱՎԵՏԱ ծրագրի մասնավոր հատվածի գործընկերների համար կազմակերպված «Մրցունակ և կայուն ագրոբիզնես. ռեսուրսների արդյունավետ կառավարում և կանաչ լուծումներ» թեմայով երկօրյա դասընթաց-աշխատաժողովի ընթացքում։

Դասընթացը վարեց Մխիթար Ավետիսյանը, ով մասնակիցների հետ քննարկեց, թե ինչպես կարելի է ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը, շրջանաձև տնտեսության սկզբունքները, կլիմայական ռիսկերի կառավարումը և թափոնների նկատմամբ նոր մոտեցումները վերածել գործնական լուծումների և իրական մրցակցային առավելության։

Աշխատաժողովի ընթացքում մասնակիցները նաև մշակեցին իրենց տնտեսությունների համար կիրառելի գործողությունների ծրագրեր՝ ստացած գիտելիքը վերածելով կոնկրետ քայլերի։

Կանաչ անցումը սկսվում է գիտելիքից, բայց իրական արդյունք է տալիս միայն այն ժամանակ, երբ գիտելիքը վերածվում է գործողության։

ՄԱՎԵՏԱ ծրագիրը ֆինանսավորվում է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության (SDC), Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարության (BMZ), Ավստրիական զարգացման գործակալության (ADA) և Հայաստանի կառավարության կողմից։

Ծրագիրն իրականացնող գործընկերներն են Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերությունը (GIZ), Ռազմավարական զարգացման գործակալությունը և Բեռնի կիրառական գիտությունների համալսարանի (HAFL) գյուղատնտեսական, անտառային և պարենային գիտությունների դպրոցը:

SEIRA Գեղարքունիքում քննարկվել են սոցիալ-տնտեսական ներառման և արժանապատիվ աշխատանքի խոչընդոտներն ու հնարավորությունները

«Փախստականների սոցիալ-տնտեսական ինտեգրումը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակում Գեղարքունիքի մարզում կազմակերպված «Հասանելի ծառայություններ և արժանապատիվ աշխատանքային գործունեություն» թեմայով հանդիպում-քննարկումները մեկ անգամ ևս ցույց տվեցին, որ սոցիալ-տնտեսական ներառման ճանապարհին ամենամեծ խոչընդոտները միշտ չէ, որ նյութական կամ ինստիտուցիոնալ բնույթի են։ Դրանք հաճախ կապված են այնպիսի գործոնների հետ, ինչպիսիք են ինքնավստահությունը, հաղորդակցման մշակույթը, անվտանգության ընկալումը և հասարակությունում ձևավորված սոցիալական նորմերը։

Այս հանդիպում-քննարկումների ընթացքում մասնակիցները ծանոթացան պետական և համայնքային սոցիալական ծառայություններին, արժանապատիվ և ապահով աշխատանքի սկզբունքներին, ինչպես նաև ինքնազբաղվածության և ձեռնարկատիրության հնարավորություններին։ Սակայն հանդիպումների կարևորագույն արդյունքը ոչ միայն տեղեկատվության փոխանցումն էր, այլև այն պատկերի ձևավորումը, թե ինչ ներքին և արտաքին գործոններ են ազդում մարդկանց տնտեսական ակտիվության և համայնքային կյանքում մասնակցության վրա։

Ֆոկուս խմբային քննարկումների, ինքնաանդրադարձի (self-reflection) վարժությունների, հաղորդակցման ինքնավստահության ինքնագնահատման և խմբային վերլուծության միջոցով մասնակիցները հնարավորություն ունեցան վեր հանել այն խնդիրները, որոնք հաճախ դուրս են մնում զբաղվածության և սոցիալական ներառման վերաբերյալ քաղաքականությունների ու ծրագրերի ուշադրությունից։

Գեղարքունիքում առանձնացավ հատկապես մեկ կարևոր դիտարկում․ բարբառը շատերի համար շարունակում է ազդել հաղորդակցման ինքնավստահության վրա։ Քննարկումների ընթացքում մասնակիցները նշեցին, որ պաշտոնական կամ նոր միջավայրերում հաճախ փորձում են փոխել իրենց խոսելաձևը՝ մտավախություն ունենալով, որ այն կարող է սխալ ընկալվել կամ դառնալ գնահատման առարկա։ Այս հանգամանքը ցույց է տալիս, որ լեզվական ինքնությունն ու հաղորդակցման վստահությունը սերտորեն փոխկապակցված են, իսկ ներառական միջավայր ստեղծելու համար անհրաժեշտ է արժևորել բազմազանությունը, ոչ թե այն հարթեցնել։

Քննարկումների ընթացքում հստակ արտահայտվեց նաև մեկ այլ կարևոր իրողություն․ ապահովության զգացումը մասնակիցների համար դեռևս վերջնական չի ձևավորվել և անմիջականորեն կապված է երկրի խաղաղության և անվտանգության հետ։ Այս ընկալումը ազդում է մարդկանց երկարաժամկետ ծրագրերի, զբաղվածության, շարժունակության և նախաձեռնողականության վրա՝ ցույց տալով, որ սոցիալ-տնտեսական ինտեգրումը հնարավոր չէ դիտարկել անվտանգային համատեքստից առանձնացված։

Քննարկումների կարևոր ուղղություններից էր նաև չվարձատրվող տնային աշխատանքի և վճարովի աշխատանքի միջև փոխհարաբերության վերլուծությունը։ Մասնակիցների փորձը ցույց տվեց, որ տնային չվարձատրվող աշխատանքը շարունակում է սահմանափակել հատկապես կանանց տնտեսական մասնակցության հնարավորությունները՝ հաճախ մնալով անտեսված թե՛ հանրային քննարկումներում, թե՛ աշխատաշուկայի վերաբերյալ գնահատականներում։ Այդ աշխատանքի ճանաչումն ու արժևորումը կարևոր նախապայման է ավելի հավասար և ներառական տնտեսական միջավայր ձևավորելու համար։

Գեղարքունիքում իրականացված հանդիպումները վերահաստատեցին, որ արժանապատիվ աշխատանքը միայն զբաղվածության ցուցանիշ չէ։ Այն ձևավորվում է այնտեղ, որտեղ մարդիկ ունեն տեղեկատվություն, վստահում են սեփական ձայնին, իրենց ինքնությունը չեն ընկալում որպես խոչընդոտ և ապրում են այնպիսի միջավայրում, որտեղ անվտանգությունն ու ապագայի նկատմամբ վստահությունը հնարավորություն են տալիս կայացնել տեղեկացված և երկարաժամկետ որոշումներ։

SEIRA ծրագիրը ֆինանսավորվում է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության կողմից և իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի կողմից։

Uncategorized

INLIMA Պետություն-մասնավոր հատված երկխոսության հարթակում քննարկվել են Հայաստանի կաթի արժեշղթայի զարգացման համակարգային մարտահրավերներն ու լուծումները

2026թ․ հուլիսի 16-ին «Նորարարական անասնապահություն կենդանիների նախրաքաշ, բուծում և շուկաներ» (INLIMA) ծրագրի շրջանակներում տեղի ունեցավ «Պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության ամրապնդման երկխոսություն» խորագրով բազմակողմ քննարկումը, որի նպատակն էր համախմբել պետական կառույցների, մասնավոր հատվածի և ոլորտի այլ շահագրգիռ կողմերի ներկայացուցիչներին՝ կաթի արժեշղթայում առկա համակարգային խնդիրների համատեղ վերլուծության և դրանց լուծման ուղիների մշակման նպատակով։

Միջոցառմանը մասնակցեցին «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ նախագահ Մկրտիչ Այվազյանը, Ավստրիական զարգացման գործակալության (ADA) հայաստանյան գրասենյակի ծրագրերի ղեկավար Վահե Սարգսյանը, ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Տաթևիկ Սարգսյանը, ՀՀ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավարի տեղակալ Հայկ Սարգսյանը, ինչպես նաև ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեի, կաթի և կաթնամթերքի արտադրությամբ ու վերամշակմամբ զբաղվող ընկերությունների, ֆերմերային տնտեսությունների ներկայացուցիչներ։

Քննարկման ընթացքում մասնակիցներն անդրադարձան կաթի արժեշղթայում առկա առանցքային մարտահրավերներին, որոնք շարունակում են ազդել ինչպես ոլորտի մրցունակության, այնպես էլ սպառողների վստահության և շուկայի թափանցիկության վրա։ Մասնավորապես քննարկվեցին բնական կաթից և կաթնայուղի փոխարինիչներով պատրաստված արտադրանքի հստակ տարանջատման, կաթնամթերքի մակնշման քաղաքականության, հարկային վարչարարության, ԱԱՀ կարգավորումների, արտահանման հնարավորությունների, ինչպես նաև ֆերմեր-վերամշակող համագործակցության արդյունավետությանն առնչվող հարցերը։

Բացման խոսքով հանդես եկած պաշտոնյաները կարևորեցին պետություն-մասնավոր հատված շարունակական երկխոսության դերը՝ ընդգծելով, որ ոլորտի կայուն զարգացումը հնարավոր է միայն համատեղ պատասխանատվության, փոխադարձ վստահության և համակարգված համագործակցության պայմաններում։

ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Տաթևիկ Սարգսյանը շնորհակալություն հայտնեց Ավստրիական զարգացման գործակալությանը և «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ին՝ ընդգծելով, որ ՌԶԳ-ի հետ երկարամյա համագործակցության շրջանակում իրականացված ծրագրերն ու տրամադրված տեխնիկական աջակցությունը կարևոր դեր են ունեցել ոլորտի ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացման, միջազգային չափանիշների ներդրման և պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության կայուն մեխանիզմների ձևավորման գործում։ Նրա խոսքով՝ այսպիսի գործընկերությունը շարունակաբար նպաստում է ոլորտի արդիականացմանն ու մրցունակության բարձրացմանը։

Ավստրիական զարգացման գործակալության հայաստանյան գրասենյակի ծրագրերի ղեկավար Վահե Սարգսյանը վերահաստատեց, որ գյուղատնտեսության զարգացումն ու պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության խթանումը կազմակերպության առաջնահերթություններից են Հայաստանում՝ ընդգծելով, որ նման համագործակցության վրա հիմնված նախաձեռնություններն ապահովում են առավել կայուն և երկարաժամկետ արդյունքներ։

ՀՀ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավարի տեղակալ Հայկ Սարգսյանն իր հերթին կարևորեց նման ձևաչափով հանդիպումների անցկացումը՝ որպես ոլորտի խնդիրների համատեղ քննարկման և գործնական լուծումների ձևավորման արդյունավետ հարթակ։

Միջոցառման ընթացքում ներկայացվեցին նաև ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարության կողմից իրականացվող և նախատեսվող պետական աջակցության ծրագրերը, Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի կողմից իրականացվող կարգավորող և վերահսկողական աշխատանքները, որոնց վերաբերյալ մասնակիցները հնարավորություն ունեցան ուղղել իրենց հետաքրքրող հարցերը և ներկայացնել գործնական առաջարկություններ։

Ներկայացվեց նաև INLIMA ծրագրի ընթացքն ու հիմնական ուղղությունները։ Ծրագիրն իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» հասարակական կազմակերպության կողմից՝ Ավստրիական զարգացման գործակալության (ADA) ֆինանսավորմամբ, և նպատակ ունի նպաստել Հայաստանում անասնապահության ոլորտի կայուն զարգացմանը՝ կենդանիների կազմակերպված նախրաքաշի, տոհմաբուծության և շուկաների հասանելիության բարելավման միջոցով։

Քննարկման երկրորդ հատվածն անցկացվեց բաց երկխոսության ձևաչափով, որի ընթացքում պետական կառույցների ներկայացուցիչները, ֆերմերները, կաթ վերամշակող կազմակերպությունները և ոլորտի այլ մասնակիցներ բարձրաձայնեցին ոլորտում առկա հիմնական խնդիրները, ներկայացրին առաջարկություններ և քննարկեցին դրանց լուծման հնարավոր տարբերակները։

Միջոցառման ավարտին մասնակիցները կարևորեցին նման ձևաչափերի շարունակական իրականացումը՝ որպես ոլորտային քաղաքականությունների կատարելագործման, մասնավոր հատվածի հետ արդյունավետ համագործակցության և կաթի արժեշղթայի մրցունակության բարձրացման կարևոր գործիք։ Քննարկման ընթացքում ներկայացված առաջարկություններն ու արձանագրված խնդիրները հիմք կծառայեն ոլորտի հետագա զարգացմանն ուղղված համագործակցության և ծրագրային միջամտությունների պլանավորման համար։

«Նորարարական անասնապահություն կենդանիների նախրաքաշ, բուծում և շուկաներ» (INLIMA) ծրագիրն իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի կողմից՝ Ավստրիական զարգացման և համագործակցության ծրագրային միավոր Ավստրիայի զարգացման գործակալության ֆինանսավորմամբ: