Uncategorized

INLIMA Պետություն-մասնավոր հատված երկխոսության հարթակում քննարկվել են Հայաստանի կաթի արժեշղթայի զարգացման համակարգային մարտահրավերներն ու լուծումները

2026թ․ հուլիսի 16-ին «Նորարարական անասնապահություն կենդանիների նախրաքաշ, բուծում և շուկաներ» (INLIMA) ծրագրի շրջանակներում տեղի ունեցավ «Պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության ամրապնդման երկխոսություն» խորագրով բազմակողմ քննարկումը, որի նպատակն էր համախմբել պետական կառույցների, մասնավոր հատվածի և ոլորտի այլ շահագրգիռ կողմերի ներկայացուցիչներին՝ կաթի արժեշղթայում առկա համակարգային խնդիրների համատեղ վերլուծության և դրանց լուծման ուղիների մշակման նպատակով։

Միջոցառմանը մասնակցեցին «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ նախագահ Մկրտիչ Այվազյանը, Ավստրիական զարգացման գործակալության (ADA) հայաստանյան գրասենյակի ծրագրերի ղեկավար Վահե Սարգսյանը, ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Տաթևիկ Սարգսյանը, ՀՀ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավարի տեղակալ Հայկ Սարգսյանը, ինչպես նաև ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեի, կաթի և կաթնամթերքի արտադրությամբ ու վերամշակմամբ զբաղվող ընկերությունների, ֆերմերային տնտեսությունների ներկայացուցիչներ։

Քննարկման ընթացքում մասնակիցներն անդրադարձան կաթի արժեշղթայում առկա առանցքային մարտահրավերներին, որոնք շարունակում են ազդել ինչպես ոլորտի մրցունակության, այնպես էլ սպառողների վստահության և շուկայի թափանցիկության վրա։ Մասնավորապես քննարկվեցին բնական կաթից և կաթնայուղի փոխարինիչներով պատրաստված արտադրանքի հստակ տարանջատման, կաթնամթերքի մակնշման քաղաքականության, հարկային վարչարարության, ԱԱՀ կարգավորումների, արտահանման հնարավորությունների, ինչպես նաև ֆերմեր-վերամշակող համագործակցության արդյունավետությանն առնչվող հարցերը։

Բացման խոսքով հանդես եկած պաշտոնյաները կարևորեցին պետություն-մասնավոր հատված շարունակական երկխոսության դերը՝ ընդգծելով, որ ոլորտի կայուն զարգացումը հնարավոր է միայն համատեղ պատասխանատվության, փոխադարձ վստահության և համակարգված համագործակցության պայմաններում։

ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Տաթևիկ Սարգսյանը շնորհակալություն հայտնեց Ավստրիական զարգացման գործակալությանը և «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ին՝ ընդգծելով, որ ՌԶԳ-ի հետ երկարամյա համագործակցության շրջանակում իրականացված ծրագրերն ու տրամադրված տեխնիկական աջակցությունը կարևոր դեր են ունեցել ոլորտի ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացման, միջազգային չափանիշների ներդրման և պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության կայուն մեխանիզմների ձևավորման գործում։ Նրա խոսքով՝ այսպիսի գործընկերությունը շարունակաբար նպաստում է ոլորտի արդիականացմանն ու մրցունակության բարձրացմանը։

Ավստրիական զարգացման գործակալության հայաստանյան գրասենյակի ծրագրերի ղեկավար Վահե Սարգսյանը վերահաստատեց, որ գյուղատնտեսության զարգացումն ու պետություն-մասնավոր հատված համագործակցության խթանումը կազմակերպության առաջնահերթություններից են Հայաստանում՝ ընդգծելով, որ նման համագործակցության վրա հիմնված նախաձեռնություններն ապահովում են առավել կայուն և երկարաժամկետ արդյունքներ։

ՀՀ Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավարի տեղակալ Հայկ Սարգսյանն իր հերթին կարևորեց նման ձևաչափով հանդիպումների անցկացումը՝ որպես ոլորտի խնդիրների համատեղ քննարկման և գործնական լուծումների ձևավորման արդյունավետ հարթակ։

Միջոցառման ընթացքում ներկայացվեցին նաև ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարության կողմից իրականացվող և նախատեսվող պետական աջակցության ծրագրերը, Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի կողմից իրականացվող կարգավորող և վերահսկողական աշխատանքները, որոնց վերաբերյալ մասնակիցները հնարավորություն ունեցան ուղղել իրենց հետաքրքրող հարցերը և ներկայացնել գործնական առաջարկություններ։

Ներկայացվեց նաև INLIMA ծրագրի ընթացքն ու հիմնական ուղղությունները։ Ծրագիրն իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» հասարակական կազմակերպության կողմից՝ Ավստրիական զարգացման գործակալության (ADA) ֆինանսավորմամբ, և նպատակ ունի նպաստել Հայաստանում անասնապահության ոլորտի կայուն զարգացմանը՝ կենդանիների կազմակերպված նախրաքաշի, տոհմաբուծության և շուկաների հասանելիության բարելավման միջոցով։

Քննարկման երկրորդ հատվածն անցկացվեց բաց երկխոսության ձևաչափով, որի ընթացքում պետական կառույցների ներկայացուցիչները, ֆերմերները, կաթ վերամշակող կազմակերպությունները և ոլորտի այլ մասնակիցներ բարձրաձայնեցին ոլորտում առկա հիմնական խնդիրները, ներկայացրին առաջարկություններ և քննարկեցին դրանց լուծման հնարավոր տարբերակները։

Միջոցառման ավարտին մասնակիցները կարևորեցին նման ձևաչափերի շարունակական իրականացումը՝ որպես ոլորտային քաղաքականությունների կատարելագործման, մասնավոր հատվածի հետ արդյունավետ համագործակցության և կաթի արժեշղթայի մրցունակության բարձրացման կարևոր գործիք։ Քննարկման ընթացքում ներկայացված առաջարկություններն ու արձանագրված խնդիրները հիմք կծառայեն ոլորտի հետագա զարգացմանն ուղղված համագործակցության և ծրագրային միջամտությունների պլանավորման համար։

«Նորարարական անասնապահություն կենդանիների նախրաքաշ, բուծում և շուկաներ» (INLIMA) ծրագիրն իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի կողմից՝ Ավստրիական զարգացման և համագործակցության ծրագրային միավոր Ավստրիայի զարգացման գործակալության ֆինանսավորմամբ:

ՄԱՎԵՏԱ առաջին շրջանավարտները՝ առաջին մեծ քայլը դեպի մասնագիտական ապագա

ՄԱՎԵՏԱ ծրագրի շրջանակում տեղի ունեցավ կարևոր և խորհրդանշական իրադարձություն․ «Գյուղատնտեսական մեքենայացում» մասնագիտության մեր առաջին շրջանավարտները հանձնեցին իրենց ավարտական քննությունը՝ կատարելով մասնագիտական առաջադրանքներ իրական աշխատանքային պայմաններում։

Սա սովորական քննություն չէր. այն հնարավորություն էր ապացուցելու, որ ձեռք բերված գիտելիքներն ու հմտությունները կարող են վստահորեն կիրառվել իրական արտադրական գործընթացներում։ Աշակերտները գործնականում ցուցադրեցին գյուղատնտեսական տեխնիկայի շահագործման, սպասարկման և մասնագիտական խնդիրների լուծման իրենց կարողությունները՝ հաստատելով, որ պատրաստ են աշխատաշուկայի պահանջներին։

ՄԱՎԵՏԱ ծրագրի կարևոր նպատակներից մեկն է ապահովել, որ մասնագիտական կրթությունը հնարավորինս մոտ լինի իրական աշխատանքային միջավայրին, իսկ ավարտական քննության այս ձևաչափը դրա լավագույն օրինակներից է։

Այս կարևոր փուլը ոչ միայն ամփոփում է ուսուցման ընթացքը, այլև նշանավորում է նոր մասնագիտական ճանապարհի սկիզբը՝ հմուտ, մրցունակ և աշխատաշուկային պատրաստ երիտասարդ մասնագետների համար։

Շնորհավորում ենք մեր առաջին շրջանավարտներին՝ մաղթելով մասնագիտական նորանոր ձեռքբերումներ և հաջողություններով լի ճանապարհ։

ՄԱՎԵՏԱ ծրագիրը ֆինանսավորվում է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության (SDC), Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարության (BMZ), Ավստրիական զարգացման գործակալության (ADA) և Հայաստանի կառավարության կողմից։

Ծրագիրն իրականացնող գործընկերներն են Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերությունը (GIZ), Ռազմավարական զարգացման գործակալությունը և Բեռնի կիրառական գիտությունների համալսարանի (HAFL) գյուղատնտեսական, անտառային և պարենային գիտությունների դպրոցը:

Uncategorized

RECONOMY՝ կառուցելով կամուրջներ Հայաստանի և եվրոպական զբոսաշրջային շուկաների միջև

RECONOMY-ի «Ոլորտների թվայնացում հանուն մրցունակության» ծրագրի  աջակցությամբ գործընկեր տուրօպերատորները` AM Travel-ը և Phoenix Tour-ը կազմակերպել են ճանաչողական այց Հայաստան՝ հյուրընկալելով եվրոպական տուրօպերատորների և զբոսաշրջային ընկերությունների ներկայացուցիչներին՝ հնարավորություն տալով նրանց տեղում ծանոթանալ Հայաստանի բազմազան զբոսաշրջային ներուժին և առաջարկներին։

Այս նախաձեռնությունը New Deal Europe Marketplace 2026 միջոցառման ընթացքում ձևավորված գործարար կապերի բնական շարունակությունն է՝ նպաստելով դրանց վերածմանը երկարաժամկետ համագործակցության և ստեղծելով նոր հնարավորություններ՝ Հայաստանը եվրոպական զբոսաշրջային շուկայում առավել ճանաչելի և մրցունակ զբոսաշրջային ուղղություն դարձնելու համար։

Հնգօրյա ճանաչողական այցի ընթացքում մասնակիցները բացահայտել են Հայաստանը՝ որպես երկիր, որտեղ հարուստ պատմամշակութային ժառանգությունը ներդաշնակորեն միահյուսվում է ժամանակակից հյուրընկալության մշակույթին։ Երևանի մշակութային և քաղաքային կենսունակ միջավայրից մինչև Վայոց ձորի և Դիլիջանի բնաշխարհը, դարավոր վանքերն ու պատմամշակութային հուշարձանները, բացառիկ բնական տեսարժան վայրերը, հայկական խոհանոցի ինքնատիպ ավանդույթները, միջազգային ճանաչում ունեցող գինեգործարանները, արհեստագործական արվեստանոցները և տեղական համայնքների կողմից առաջարկվող անկրկնելի փորձառությունները՝ յուրաքանչյուր կանգառ ներկայացրել է Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժի բազմազանությունն ու առանձնահատկությունները։

Այս ճանաչողական այցը պարզապես ուսումնասիրողական այց չէ․ այն ներդրում է երկարաժամկետ գործարար համագործակցության զարգացման գործում։ Հայաստանի զբոսաշրջային ծառայություններին և առաջարկներին անմիջականորեն ծանոթանալով՝ մասնակիցները հնարավորություն են ստանում գնահատել երկրի մրցակցային առավելությունները, ուսումնասիրել համատեղ նոր զբոսաշրջային պրոդուկտների մշակման հնարավորությունները, ամրապնդել գործարար կապերը և ընդլայնել համագործակցությունը հայկական զբոսաշրջային ընկերությունների հետ։

Զբոսաշրջությունը մարդկանց, մշակույթների և բիզնեսների միջև ձևավորվող կապերի արդյունք է։ Եվրոպական տուրօպերատորներին և հայկական զբոսաշրջային բիզնեսներին կապելով՝ RECONOMY ծրագիրը նպաստում է կայուն գործընկերությունների ձևավորմանը, նոր շուկաների հասանելիության ընդլայնմանը և Հայաստանի դիրքերի ամրապնդմանը՝ որպես ինքնատիպ, մրցունակ և կայուն զբոսաշրջային ուղղության միջազգային շուկայում։

Բարի գալուստ Հայաստան․ մի երկիր, որտեղ յուրաքանչյուր ճանապարհորդություն վերածվում է պատմության, որն արժե ապրել, բացահայտել և փոխանցել աշխարհին։

RECONOMY-ն Շվեդիայի միջազգային զարգացման համագործակցության գործակալության (Sida) ներառական և կանաչ տնտեսական զարգացման ծրագիր է, որն իրականացվում է Helvetas-ի կողմից՝ համագործակցելով «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և Արևելյան գործընկերության և Արևմտյան Բալկանյան երկրների այլ կազմակերպությունների հետ։

Uncategorized

SEIRA Արժանապատիվ աշխատանքը սկսվում է մարդկանց ներուժի բացահայտումից

Հաճախ աշխատանքի հասանելիության մասին խոսելիս կենտրոնանում ենք միայն աշխատատեղերի թվի վրա։ Սակայն իրականում արժանապատիվ աշխատանքը սկսվում է շատ ավելի վաղ՝ տեղեկացվածությունից, ինքնավստահությունից, սեփական ձայնը լսելի դարձնելու կարողությունից և հնարավորությունները ճանաչելուց։

Այս գաղափարն էր ընկած «Փախստակաների սոցիալ-տնտեսական ինտեգրումը Հայաստանում» (SEIRA) ծրագրի շրջանակում Սյունիքի մարզում կազմակերպված «Հասանելի ծառայություններ և արժանապատիվ աշխատանքային գործունեություն» թեմայով հանդիպում-քննարկումների հիմքում, որտեղ մասնակիցների հետ միասին անդրադարձանք ոչ միայն սոցիալական ծառայությունների հասանելիությանը, այլև այն գործոններին, որոնք ձևավորում են մարդու տնտեսական և սոցիալական ներառվածությունը։

Քննարկումների ընթացքում մասնակիցները ծանոթացան պետական և համայնքային սոցիալական ծառայություններին, արժանապատիվ և ապահով աշխատանքի սկզբունքներին, ինչպես նաև ինքնազբաղվածության և ձեռնարկատիրության հնարավորություններին։ Սակայն հանդիպումների առանցքային արժեքը միայն տեղեկատվության փոխանցումը չէր։

Հատուկ մշակված ինտերակտիվ մեթոդաբանության միջոցով իրականացվեցին ֆոկուս խմբային քննարկումներ, ինքնաանդրադարձի (self-reflection) վարժություններ, հաղորդակցման ինքնավստահության ինքնագնահատում և խմբային վերլուծություն։ Այս մոտեցումը հնարավորություն տվեց ոչ միայն բացահայտել մասնակիցների առջև ծառացած խոչընդոտները, այլև հասկանալ դրանց խորքային պատճառները՝ սկսած սոցիալական կարծրատիպերից մինչև սեփական կարողությունների նկատմամբ անվստահությունը։

Քննարկումների կարևոր ուղղություններից էր նաև չվարձատրվող տնային աշխատանքի և վճարովի աշխատանքի միջև փոխհարաբերության վերլուծությունը։ Այս թեման հատկապես կարևոր է, քանի որ տնտեսական մասնակցությունը գնահատելիս հաճախ անտեսվում է այն հսկայական չվարձատրվող աշխատանքը, որը կատարում են բազմաթիվ մարդիկ, հատկապես կանայք։ Այդ աշխատանքի ճանաչումն ու արժևորումը կարևոր նախապայման է ավելի ներառական և արդար աշխատաշուկայի ձևավորման համար։

Օրվա երկրորդ հատվածում մասնակիցներն աշխատեցին բիզնես գաղափարների գեներացման, հնարավորությունների բացահայտման և խմբային համագործակցության վրա։ Այստեղ շեշտը դրվեց ոչ միայն գաղափար ստեղծելու, այլև խնդիրները հնարավորությունների վերածելու մտածողության զարգացման վրա՝ որպես կայուն տնտեսական ակտիվության հիմք։

Այսպիսի հանդիպումները ցույց են տալիս, որ կայուն զբաղվածությունը միայն աշխատատեղերի ստեղծման մասին չէ։ Այն մարդկանց կարողությունների զարգացման, ինքնավստահության ամրապնդման, տեղեկացված որոշումների կայացման և համայնքներում սոցիալական կապիտալի ձևավորման գործընթաց է։

Երբ մարդիկ սկսում են ավելի վստահ արտահայտել իրենց տեսակետները, հասկանալ իրենց իրավունքները, ճանաչել առկա ծառայություններն ու տեսնել սեփական տնտեսական ներուժը, ձևավորվում է ոչ միայն ավելի պատրաստ աշխատուժ, այլև ավելի դիմակայուն և ներառական համայնք։

Ի վերջո, արժանապատիվ աշխատանքը միայն տնտեսական կատեգորիա չէ․ այն մարդու արժանապատվության, ինքնուրույնության, մասնակցության և զարգացման հնարավորությունների մասին է։

SEIRA ծրագիրը ֆինանսավորվում է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության կողմից և իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի կողմից։

Uncategorized

INLIMA Ֆրանսիական լսարանից՝ Շիրակի արոտավայրեր

Ինչպիսի՞ն է անասնապահության ոլորտն այսօր Հայաստանում: Ի՞նչ մարտահրավերների և հնարավորությունների են բախվում ֆերմերները։ Ինչպե՞ս են զարգանում կաթի և մսի արժեշղթաները։

Այս հարցերի պատասխանները ուսումնասիրելու նպատակով INLIMA ծրագրի շրջանակում Շիրակի մարզ էին այցելել Ֆրանսիայի IEDES (Panthéon-Sorbonne University) համալսարանի «Ագրոբիզնեսի կառավարում» մագիստրոսական ծրագրի ուսանողները։

Այցի ընթացքում նրանք ծանոթացան Ռազմավարական զարգացման գործակալության (ՌԶԳ) գործունեությանը և Շիրակի մարզում իրականացվող նախաձեռնություններին, ինչպես նաև այցելեցին Ամասիա համայնքի Ծաղկուտ և Արեգնադեմ բնակավայրեր, որտեղ հանդիպեցին Ավստրիայի զարգացման գործակալության ֆինանսավորմամբ ՌԶԳ-ի կողմից իրականացված ծրագրերի շրջանակում աջակցություն ստացած ֆերմերային տնտեսությունների ներկայացուցիչներ Ռուբեն Թովմասյանին և Հայկ Նիկոլյանին։

Դաշտային այցելությունների ընթացքում ուսանողները հնարավորություն ունեցան դիտարկել արոտային անասնապահության կազմակերպումը, ծանոթանալ տնտեսությունների առօրյա աշխատանքին, քննարկել կաթի և մսի շուկաների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև լսել ֆերմերների անձնական փորձն ու ոլորտի զարգացման վերաբերյալ նրանց դիտարկումները։

Այցը դարձավ արժեքավոր հնարավորություն՝ տեսնելու, թե ինչպես են գիտելիքը, փորձը և հետևողական աշխատանքը նպաստում գյուղատնտեսության զարգացմանը՝ ստեղծելով նոր հնարավորություններ գյուղական համայնքներում։

Մասնագիտական հանդիպումներից բացի, հյուրերը բացահայտեցին նաև Գյումրու մշակութային կյանքը՝ այցելելով Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ, Սև բերդ  և շրջելով քաղաքի պատմական փողոցներով։

Նման այցերը կարևոր հարթակ են միջազգային փորձի փոխանակման համար՝ հնարավորություն տալով ապագա ագրոբիզնեսի մասնագետներին անմիջականորեն ուսումնասիրել գյուղատնտեսական արժեշղթաների գործառույթը, ֆերմերային տնտեսությունների գործունեությունը և համայնքային զարգացման գործնական փորձը Հայաստանում։

«Նորարարական անասնապահություն․ կենդանիների նախրաքարշ, բուծում և շուկաներ» (INLIMA) ծրագիրն իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի կողմից՝ Ավստրիական զարգացման և համագործակցության ծրագրային միավոր Ավստրիայի զարգացման գործակալության ֆինանսավորմամբ: