Uncategorized

ՄԱՎԵՏԱ «Դաշտային ուսումնասիրություններ և դասընթացներ գյուղատնտեսության ոլորտում»

«Հայաստանում գյուղատնտեսության ոլորտում մասնագիտական կրթության և ուսուցման արդիականացում» (ՄԱՎԵՏԱ) ծրագրի շրջանակում հունիսի 30-ից հուլիսի 4-ը Լոռու մարզում անցկացվեց դաշտային ուսուցում՝ նախատեսված դաշտավարությամբ զբաղվող ֆերմերների, Ստեփանավանի պետական գյուղատնտեսական և Տավուշի Պատրիկ Տէվէճեան տարածաշրջանային քոլեջների դասավանդողների և աշկերտների համար։

Դասընթացի ընթացքում մասնակիցները ծանոթացան կարտոֆիլի մշակման լավագույն փորձերին, վիրուսային հիվանդությունների կանխարգելման և որոշարկման եղանակներին, ինչպես նաև որակյալ սերմացու կարտոֆիլի ստացման մեթոդներին։

Դասընթացները վարեցին Շվեյցարիայից ժամանած փորձառու ագրոնոմ Ռուդի Շվյարցելը և Կիրառական գիտությունների Բեռնի համալսարանի (HAFL) գյուղատնտեսության ոլորտի փորձագետ Յոհաննես Բրունները։

Այցի ընթացքում փորձագետներն այցելեցին նաև Գյուղատնտեսական հետազոտությունների և հավաստագրման կենտրոն և Գյումրիի սելեկցիոն կայան, որտեղ քննարկվեցին սերմարտադրողների համար նոր սորտերի աճեցման, հավաստագրման և համագործակցության հնարավորությունները։

ՄԱՎԵՏԱ ծրագիրը ֆինանսավորվում է միջազգային և տեղական կազմակերպությունների լայն կոալիցիայի կողմից՝ Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության (SDC) գլխավորությամբ, ներառյալ Ավստրիական զարգացման գործակալությունը (ADA), Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարությունը (BMZ), Հայաստանի կառավարությունը, HEKS/EPER ՀԿ–ն, Իզմիրլյան հիմնադրամը, Ռազմավարական զարգացման գործակալություն (ՌԶԳ) ՀԿ–ն և «Վանանդ Ագրո» ՓԲԸ–ն:

Ծրագիրն իրականացնող գործընկերներն են Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերությունը (GIZ) և HEKS/EPER ՀԿ–ն՝ ՌԶԳ–ի և Բեռնի Կիրառական գիտությունների համալսարանի (HAFL) գյուղատնտեսական, անտառային և պարենային գիտությունների դպրոցի ներգրավմամբ։

Uncategorized

SEIRA Գյուղատնտեսության ոլորտում պետական աջակցության ծրագրերի իրազեկման միջոցառում

«Փախստականների սոցիալ-տնտեսական ինտեգրումը Հայաստանում»  (SEIRA) ծրագրի շրջանակում թիրախային  համայնքների պատասխանատուների համար հուլիսի 3-4-ը Ծաղկաձորում անցկացվեց «Գյուղատնտեսության ոլորտում պետական աջակցության ծրագրերի իրազեկում» թեմայով դասընթաց։

Դասընթացին ներկա գտնվեցին  ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Տաթևիկ Սարգսյանը, ԷՆ անասնաբուծության վարչության պետ Տիգրան Ալեքսանյանը, SEIRA ծրագրի ղեկավար Վահե Հովհաննիսյանը, ոլորտի այլ պատասխանատուներ։

ՀՀ ԷՆ անասնաբուծության վարչության պատասխանատուները ներկայացրեցին գործող պետական ծրագրերում իրականացված փոփոխությունները, ինչպես նաև նոր ծրագրերին վերաբերող օրենսդրական կարգավորումներն ու իրականացման ընթացակարգերը։

Մասնավորապես՝ մանրամասն անդրադարձ կատարվեց մեղվաբուծության զարգացման փորձնական ծրագրին և «Մեղվաբուծության մասին» ՀՀ օրենքին։

Այնուհետև մասնակիցներին ներկայացվեցին ՀՀ-ում պետական աջակցությամբ իրականացվող գյուղատնտեսական ծրագրերը և դրանց շրջանակում կատարվող մոնիթորինգի ընթացքը։

SEIRA ծրագրի թիրախային համայնքների ղեկավարները հնարավորություն ունեցան շփվելու նախարարության ոլորտային պատասխանատուների հետ և քննարկելու առկա խնդիրները։

«Փախստականների սոցիալ-տնտեսական ինտեգրումը Հայաստանում» (SEIRA) ծրագիրը խթանում է սոցիալ-տնտեսական ինտեգրումը՝ բարելավելով առողջ սննդի հասանելիությունը և ստեղծելով կայուն կենսապայմաններ գյուղատնտեսության զարգացման միջոցով՝ հզորացնելու փախստականներին և Հայաստանի ընդունող համայնքներին։

SEIRA ծրագիրը ֆինանսավորվում է Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության կողմից և իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի կողմից։

Uncategorized

IADAAM AEST թիմի աջակցությամբ՝ դեպի մրցունակ գյուղատնտեսություն և բարձրարժեք արժեշղթաների զարգացում

 

Ոռոգվող գյուղատնտեսության առաջխաղացումը շարունակվում է Արարատի մարզում։ Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում (IADAAM) ծրագրի շրջանակում Գյուղաջակցության խորհրդատվական ծառայության (AEST) Վեդիի համակարգող Վարդան Իվանյանի գլխավորությամբ Արարատ մարզի AEST Վեդիի և Արտաշատի թիմերը հանդիպեցին այն ֆերմերներին, ովքեր մշակում են բարձրարժեք մշակաբույսեր և հաջողությամբ կիրառում են կաթիլային ոռոգման համակարգեր՝ բարձրացնելով ջրային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը և բերքի որակը։

Այցի արդյունքում AEST թիմը ներկայացրեց գյուղատնտեսական բարձրարժեք մշակաբույսերի՝ կեռասի, թթի, լոլիկի, տանձի և ծիրանի մշակման հիմնական առավելությունները՝ հենվելով եկամտաբերության, շուկայական պահանջարկի և մշակման արդյունավետության վրա։

🍒 Կեռաս՝ բարձր շուկայական արժեք՝ հատկապես արտահանման շուկաներում (Ռուսաստան, ԵՄ)։ Վաղ բերքատվություն՝ առաջին բերքը կարելի է ստանալ արդեն 3-4-րդ տարում։ Թարմ սպառման և վերամշակման հնարավորություններ՝ մուրաբաներ, հյութեր, չրեր։ Կարճ սեզոն, բարձր գին՝ շուկա է դուրս գալիս վաղ գարնանը՝ մինչև այլ մրգերի բերքահավաքը։

🍇 Թութ՝ չմրցակցային և եզակի շուկա՝ քիչ մշակվող, բայց բարձր պահանջարկ ունեցող մթերք։ Չորացնելու և վերամշակելու լայն հնարավորություններ՝ ունի մեծ պահանջարկ չրերի, օշարակների, գինու պատրաստման մեջ։ Բուժիչ հատկություններ՝ օգտագործվում է նաև դեղաբույսերի արտադրության մեջ։ Անպահանջ մշակաբույս է՝ հարմար է չորային կլիմային և բարդ հողային պայմաններին։

🍅 Լոլիկ՝ արագ բերքատվություն՝ բերք տալիս է նույն տարում՝ մի քանի փուլով։ Շուկայի կայուն պահանջարկ՝ թարմ սպառում, պահածոյացում, հյութեր, սոուսներ։ Տնկման ու մշակման տեխնոլոգիաների բազմազանություն՝ բաց գետնին, ջերմատներում, կաթիլային ոռոգմամբ։ Ներմուծման փոխարինման պոտենցիալ՝ կարելի է զարգացնել տեղական արտադրությունը։

🍐 Տանձ՝ թարմ և երկարաժամկետ պահվող մրգերից է ՝ պահվում է մինչև մի քանի ամիս՝ առանց որակի կորուստի։ Բարձր գին արտահանման շուկայում։ Բազմազան տեսակներ՝ հնարավոր է ընտրել ըստ կլիմայի ու պահանջարկի։ Բերքատվության կայունություն՝ լավ խնամքի դեպքում ապահովում է կայուն և միջինից բարձր բերքատվություն։

🍑 Ծիրան՝ Հայաստանի ազգային ապրանքանիշ՝ ճանաչելի ու պահանջված է արտասահմանյան շուկաներում։ Թարմ, չորացրած և վերամշակված արտադրանքի մեծ պոտենցիալ։ Բարձր եկամտաբերություն կարճ սեզոնի ընթացքում։ Երկարաժամկետ ներդրում՝ ծառերն ապրում են տասնյակ տարիներ՝ տալով կայուն բերք։

IADAAM ծրագիրը խթանում է ոչ միայն ոռոգման տեխնոլոգիաների կիրառումը, այլև բարձրարժեք մշակաբույսերի ընտրությունը՝ նպատակ ունենալով նպաստել գյուղատնտեսության մրցունակության և ֆերմերների եկամտի աճին։

Շարունակում ենք համագործակցությունը համայնքներում՝ ապահովելով գյուղատնտեսական խորհրդատվություն, աջակցություն և նորարար լուծումներ։

«Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում» (IADAAM) ծրագիրը, որը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության միջոցով (ԵՄ), Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (ԶՖԳ) իրականացմամբ, համապարփակ նախաձեռնություն է, որի նպատակն է վերափոխել ոռոգվող գյուղատնտեսությունը Հայաստանում։

IADAAM ծրագրում տեխնիկական աջակցության բաղադրիչն իրականացվում է «Ագրո քընսալթինգ Եվրոփ»-ի գլխավորած «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ»-ի, «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և «3 ԱՐ Ստրատեգիա» ՍՊԸ մասնակցությամբ կոնսորցիումի կողմից, որը հանդես է գալիս որպես ծրագրի օպերատոր՝ նպատակ ունենալով ինստիտուցիոնալ աջակցություն տրամադրել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը՝ թիրախային ոլորտներում գյուղատնտեսական քաղաքականության և բարեփոխումների մշակման գործում։

Uncategorized

IADAAM Կաթիլային ոռոգման փորձառություն Արարատի մարզից

Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում (IADAAM) ծրագրի շրջանակում Գյուղաջակցության խորհրդատվական ծառայության (AEST) Վեդիի համակարգող Վարդան Իվանյանի գլխավորությամբ Վեդիի և Արտաշատի AEST թիմերը համատեղ աշխատանքային այց կատարեցին բարձրարժեք արժեշղթաներ մշակող ֆերմերներին, ովքեր ակտիվորեն կիրառում են կաթիլային ոռոգման համակարգեր։

Ֆերմերները մանրամասն ներկայացրին իրենց փորձառությունը և շեշտադրեցին կաթիլային ոռոգման կարևորությունները՝ ընդգծելով հետևյալ հիմնական առավելությունները․

🔹 Ջրի խնայողություն՝ մինչև 40-60% պակաս ջրօգտագործում՝ համեմատած ավանդական մեթոդների հետ

🔹 Արդյունավետ սնուցում (ֆերտիգացիա)՝ ջրի հետ միաժամանակ բույսերին մատակարարվում են անհրաժեշտ սննդանյութեր

🔹 Բարձր բերքատվություն՝ կայուն խոնավությունը նպաստում է առողջ աճին

🔹 Մոլախոտերի վերահսկում՝ միայն մշակաբույսերն են ստանում խոնավություն

🔹 Հողի էրոզիայի կանխարգելում՝ ջրի կայուն հոսքը չի վնասում հողի կառուցվածքը

🔹 Ավտոմատացման հնարավորություն՝ համակարգը կարելի է հեշտությամբ ինտեգրել ժամանակակից տեխնոլոգիաների հետ

🔹 Հարմար տարբերակ բարդ ռելիեֆում՝ արդյունավետ նաև բլրոտ և անհարթ տարածքներում

🔹 Էկոլոգիական անվտանգություն՝ խուսափում ենք ջրի վատնումից, աջակցում ենք կայուն գյուղատնտեսությանը

Ֆերմերները բարձր գնահատեցին գյուղաջակցության խորհրդատվական ծառայության դերը՝ ընդգծելով դրա նշանակությունը իրազեկվածության բարձրացման և մասնագիտական ուղեցույցի տրամադրման գործում, ինչը նպաստում է արդյունավետ որոշումների կայացմանը գյուղատնտեսական գործունեության ընթացքում։ Նրանք նշեցին, որ ունեն շարունակական խորհրդատվական աջակցության կարիք։ Արդյունքում, ձեռք բերվեցին պայմանավորվածություններ՝ հետագա անհատական և խմբային խորհրդատվական հանդիպումների կազմակերպման վերաբերյալ։ Ֆերմերները նաև ընդգծեցին իրենց պատրաստակամությունը հյուրընկալելու այլ ֆերմերների փորձի փոխանակման այցերի ընթացքում և կիսվելու իրենց մասնագիտական փորձով ֆերմերների համար նախատեսված IADAAM AEST դասընթացներին՝ ներկայացնելով կաթիլային ոռոգման և ջրավազանների կիրառման արդյունավետությունը։

Աշխատանքային այցի ընթացքում IADAAM AEST Վեդիի և Արտաշատի թիմերը վերհանեցին մի շարք առանցքային խնդիրներ, որոնք պահանջում են օպերատիվ արձագանք և համակարգված միջամտություն՝

▪️ Թունաքիմիկատների արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտություն

▪️ Աշխատուժի պակաս և աշխատանքի կազմակերպման մարտահրավերներ

▪️Ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խթանում

▪️ Կաթիլային ոռոգման համակարգերի ներդրման և տեխնիկական հմտությունների զարգացման կարիք

Այսպիսի այցերը ոչ միայն խթանում են ֆերմերների ներգրավվածությունը ծրագրին, այլև ապահովում են տվյալների և խնդիրների գրագետ վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով գտնել կենսունակ և երկարաժամկետ լուծումներ։

«Ոռոգվող գյուղատնտեսության զարգացումը Արարատի և Արմավիրի մարզերում» (IADAAM) ծրագիրը, որը ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության միջոցով (ԵՄ), Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (ԶՖԳ) իրականացմամբ, համապարփակ նախաձեռնություն է, որի նպատակն է վերափոխել ոռոգվող գյուղատնտեսությունը Հայաստանում։

IADAAM ծրագրում տեխնիկական աջակցության բաղադրիչն իրականացվում է «Ագրո քընսալթինգ Եվրոփ»-ի գլխավորած «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ»-ի, «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի և «3 ԱՐ Ստրատեգիա» ՍՊԸ մասնակցությամբ կոնսորցիումի կողմից, որը հանդես է գալիս որպես ծրագրի օպերատոր՝ նպատակ ունենալով ինստիտուցիոնալ աջակցություն տրամադրել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը՝ թիրախային ոլորտներում գյուղատնտեսական քաղաքականության և բարեփոխումների մշակման գործում։

Ամփոփվեցին «Անասնապահության զարգացում Հայաստանում՝ hարավ-hյուսիս 2» ծրագրի արդյունքները

Հունիսի 30-ին կայացավ «Անասնապահության զարգացում Հայաստանում՝ հարավ-հյուսիս 2» ծրագրի փակման և արտաքին գնահատման արդյունքների ամփոփման միջոցառումը:

Ողջունելով հանդիպման մասնակիցներին՝ «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» (ՌԶԳ) ՀԿ նախագահ Մկրտիչ Այվազյանն իր խոսքում նշեց, որ անասնապահության զարգացման ծրագրերը կազմակերպության ուշադրության կենտրոնում են առավել քան երկու տասնամյակ և «Անասնապահության զարգացում Հայաստանում՝ հարավ-հյուսիս 2» ծրագիրը նախորդների տրամաբանական շարունակությունն էր։ Մկրտիչ Այվազյանը բարձր գնահատեց նաև ծրագրային թիմի կատարած հետևողական աշխատանքը։

ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Տաթևիկ Սարգսյանը բարձր գնահատեց ՌԶԳ ՀԿ-ի գործունեությունը և անասնապահության զարգացման ծրագրերը Հայաստանում ոլորտի վերափոխման և արդիականացման ուղղությամբ։

Ավստրիայի զարգացման գործակալության Երևանի գրասենյակի ղեկավարի տեղակալ Նորա Ալանակյանն իր ելույթում ընդգծեց ծրագրի երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալու կարևորությունը և միջազգային լավագույն փորձի ինտեգրումը Հայաստանում։

«Անասնապահության զարգացում Հայաստանում՝ հարավ-հյուսիս 2» ծրագրի ղեկավար Վահե Հովհաննիսյանը հակիրճ ամփոփեց ծրագրային միջամտությունները սահմանված վերջնարդյունքների ապահովման տեսանկյունից և նշեց, որ ծրագրի արտաքին գնահատումն իրականացրել է «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ» ՍՊԸ-ն։

Ընկերության փորձագետներ Պարույր Ասատրյանն ու Տաթև Մկրտչյանը ներկայացրին գնահատման արդյունքները՝ շեշտելով, որ ուշադրության կենտրոնում են եղել միջամտությունների արդյունավետությունը, կայունությունը, ռեսուրսների նպատակային օգտագործումը և սոցիալական ազդեցությունը:

Ծրագրի հիմնական արդյունքներից են

  1. ՀՀ երեք մարզերում՝ Շիրակում, Գեղարքունիքում և Սյունիքում, իրականացված գործողությունները ներառել են 70 բնակավայրեր։
  2. Կենդանիների առողջության բարելավման, կաթի որակի բարձրացման և արտադրողականության աճի շնորհիվ շահառուները արձանագրել են եկամտի աճ և զբաղվածության նոր հնարավորություններ:
  3. Ծրագրային որոշ միջամտություններ այժմ ընդգրկված են «Խելացի անասնագոմի», մթերատվության բարձրացման, կերարտադրության խթանման և արոտային ենթակառուցվածքների բարելավման պետական աջակցության ծրագրերում։
  4. Համընդհանուր խաչվող թեմաների, այդ թվում՝ շրջակա միջավայրի պաշտպանության, կլիմայի փոփոխության, գենդերային հավասարության և խոցելի խմբերի կարիքների հասցեագրումը։

Ծրագրի եզրակացության մեջ շեշտադրվում է, որ նախնական ճիշտ պլանավորումը, շահառուների ակտիվ ներգրավվածությունը, ոլորտային համագործակցությունը և պետություն-հասարակական հատվածի համատեղ ջանքերը եղել են հաջողության գրավականը։

«Անասնապահության զարգացում Հայաստանում՝ հարավ-հյուսիս 2» ծրագիրն իրականացվում է «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի կողից՝ Ավստրիական զարգացման և համագործակցության ծրագրային միավորի` Ավստրիայի զարգացման գործակալության ֆինանսավորմամբ: