«Անասնապահության զարգացում Հայաստանում՝ հարավ – հյուսիս» ծրագրի ամփոփիչ սեմինար-քննարկում

Օգոստոսի 27, 2021, Ծաղկաձորում տեղի ունեցավ «Ռազմավարական Զարգացման Գործակալություն» ՀԿ-ի (ՌԶԳ) կողմից իրականացվող և Ավստրիայի Զարգացման Գործակալության Ավստրիական Զարգացման և Համագործակցության ծրագրային միավորի և Շվեյցարիայի Զարգազման և Համագործակցության Գործակալության կողմից ֆինանսավորվող «Անասնապահության զարգացում Հայաստանում՝ հարավ – հյուսիս» ծրագրի ամփոփիչ սեմինար-քննարկում: Միջոցառման մասնակից-գործընկերների թվում էին Տավուշի, Լոռու, Գեղարքունիքի և Շիրակի մարզերի ծրագրի շահառու ֆերմերներն ու վերամշակողները, շահառու համայնքների ղեկավարներ, ինչպես նաև ՌԶԳ ՀԿ-ի աշխատակիցները:

Միջոցառման ընթացքում ծավալուն զեկույցների միջոցով ամփոփվեցին ծրագրի արդյունքները, մատնանշվեցին բոլոր ձեռքբերումները, փորձությունները և արձանագրվեցին քաղված դասերը, որոնք մեծ ներդրում կլինեն հետագա ծրագրերում  աշխատանքն էլ  ավելի կատարելագոծելու և ավելի արդյունավետ դարձնելու հարցում: Զեկուցողները բաղադրիչ առ բաղադրիչ ներկայացրեցին ծրագրի ընթացքում իրականացրած աշխատանքները՝ մասնավորապես շուկայի hասանելիության և զարգացման, ենթակառուցվածքների բարելավման,  անասնաբուժական ծառայությունների հասանելիության ուղղությամբ իրականացված գործողություններ: Ինչպես նաև ծավալվեց քննարկում ծրագրի բնապահպանական և գենդերային հարցերի շուրջ:

Միջոցառումն ամփոփվեց շնորհակալագրերի հանձմամբ՝ ՌԶԳ ՀԿ-ի նախագահ պ-ն Մկրտիչ Այվազյանի կողմից:

«Հայաստանի կենդանի լանդշաֆտները շուկայի զարգացման համար» ծրագրի ներկայացում/ հանդիպումներ թիրախային մարզերում

2021թ-ի օգոստոսի 5-19 ընկած ժամանակահատվածում  Բնության համաշխարհային  հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի կողմից (WWF-Հայաստան)՝ «Ռազմավարական Զարգացման Գործակալություն» (SDA) ՀԿ-ի հետ համատեղ իրականացվող և Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության կողմից ֆինանսավորվող «Հայաստանի կենդանի լանդշաֆտները շուկայի զարգացման համար» ծրագրի շրջանակներում հանդիպում-քննարկումներ են կազմակերպվել ծրագրի թիրախ հանդիսացող Տավուշ, Լոռի, Սյունիք և Վայոց Ձոր մարզերում: Հանդիպումներին ներկա են եղել WWF-Հայաստանի և ՌԶԳ ՀԿ-ի ներկայացուցիչները, նախնական թիրախ ընտրված բնակավայրերի վարչական ղեկավարները, համայնքապետերը և մարզպետարանների ներկայացուցիչները: Տեղի ունեցած հանդիպում-քննարկումների ընթացքում «Բնության համաշխարհային հիմնադրամի (WWF) հայաստանյան մասնաճյուղի» և «Ռազմավարական Զարգացման Գործակալություն» (SDA) ՀԿ ներկայացուցիչները ներկաներին ծանոթացրել են «Հայաստանի կենդանի լանդշաֆտները շուկայի զարգացման համար» ծրագրին, իրականացման նպատակներին ու  հնարավոր ուղղություններին: Հանդիպումների ընթացքում քննարկվեցին համայնքների բնական ռեսուրսների արդյունավետ և կայուն օգտագործման  և կառավարման մեխանիզմները: Ինչպես նաև քննարկվեցին համայնքների  զարգացման հնարավոր ուղղությունները և ֆերմերների, գյուղական բիզնեսների և գյուղական բնակչության եկամուտները ավելացնելու հնարավորությունները և ներուժը:

Բնության համաշխարհային  հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի կողմից (WWF-Հայաստան)՝ «Ռազմավարական Զարգացման Գործակալություն» (SDA) ՀԿ  հետ համատեղ իրականացվող և Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության կողմից ֆինանսավորվող «Հայաստանի կենդանի լանդշաֆտները շուկայի զարգացման համար» ծրագիրը համարվում է «էկոլոգիական միջանցքների հիմնադրամ Կովկասի համար» (ECF)  տարածաշրջանային ընդլայնված ծրագրի մի մասը, որը ֆինանսավորվում է Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության և զարգացման դաշնային նախարարության և KfW զարգացման բանկի կողմից։

«Կանաց տնտեսական հզորացում» և «Կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ իրազեկում»

2021 թ. օգոստոսի 18-ին «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» ՀԿ-ի կողմից իրականացվող և Ավստրիայի Զարգացման Գործակալության Ավստրիական Զարգացման և Համագործակցության ծրագրային միավորի և Շվեյցարիայի Զարգացման և Համագործակցության Գործակալության կողմից ֆինանսավորվող «Անասնապահության զարգացում Հայաստանում՝ Հարավ-Հյուսիս» ծրագրի շրջանակներում  Գեղարքունիքի մարզի շահառու համայնքների անասնապահությամբ զբաղվող կանանց համար իրականացվել է «Կանաց տնտեսական հզորացում»  և «Կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ իրազեկում» թեմաներով դասընթաց՝համաձայն նախապես մշակված ժամանակացույցի և գրաֆիկի, որը համախմբեց գյուղատնտեսությամբ զբաղվող կանանց:

«Կանաց տնտեսական հզորացում» թեմայի շրջանակներում ներկայացվեց կանանց դերի ազդեցությունը գյուղատնտեսության ոլորտում, ինչպես նաև նրանց առաջնորդական հատկությունների ձևավորման և որոշումներ կայացնելու հմտությունների զարգացման կարևորությունը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հայաստանում գյուղատնտեսության, մասնավորապես անասնապահության ոլորտում ներգրավված են մեծ թվով կանայք, ովքեր հսկայական ազդեցություն են ունենում տնտեսության զարգացման ոլորտում:

Դասընթացի երկրորդ հատվածում մասնակիցները ծանոթացան Հայաստանում կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ առկա իրավիճակին և լուծում պահանջող օրհասկան հարցերին՝ մատնանշելով, որ կանայք առավել խոցելի են այս ոլորտի հանդեպ, այդ իսկ պատճառով պետք է կլիմայի փոփոխությունը և կանանց գործունեությունը դիտարկել որպես ամբողջականություն:

Դասընթացն անցավ ակտիվ հարց ու պատասխանի, ինչպես նաև պրակտիկ վարժությունների ձևաչափով: Ավարտին մասնակիցներին հանձնվեցին գյուղատնեսական նվերներ:

Ձեռք բերված գիտելիքներն ու փորձը նպաստեցին Աննիի հաջողությանը

44-ամյա Աննա Ղազարյանը մեկն է այն երիտասարդ ֆերմերներից, ովքեր «Ռազմավարական զարգացման գործակալություն» (ՌԶԳ) հասարակական կազմակերպության կողմից իրականացվող և «Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալության» (ՇԶՀԳ) կողմից ֆինանսավորվող «Անասնապահության զարգացում Հայաստանի հարավում» ծրագրի շրջանակներում մասնակցել են դասընթացների, փոխանակումով այցելությունների և ստացել անհատական ​​խորհրդատվություն անասնապահության, ֆերմայի կառավարման և բիզնեսի պլանավորման ոլորտում:

Աննան իր երկու երեխաների և ամուսնու հետ ապրում է Վայոց ձորի մարզի Ելփին գյուղում: Աննայի ընտանիքը, ինչպես բոլորը գյուղում, զբաղվում էր անասնապահությամբ: Նրանք հիմնականում  կիրառում էին անասնապահության ավանդական մեթոդներ, որոնք բավարար էին միայն ընտանիքի հիմնական կարիքները հոգալու համար: Աննան նշում է, որ ծրագրի շրջանակներում կարողությունների զարգացմանն ուղղված դասընթացների ընթացքում ձեռք բերված գիտելիքներն ու հմտությունները նրան թույլ են տվել ոչ միայն տեսնել իրենց քրտնաջան աշխատանքի արդյունքը, այլև նպաստել են վստահության և ինքնագնահատականի ձևավորմանը:

«Ես իմ ամենօրյա աշխատանքում կիրառում եմ ստացված բոլոր գիտելիքները և կարող եմ փաստել, որ կենդանիների կերակրման և ֆերմայի կառավարման դրական արդյունքները ակնհայտ դարձան մի քանի ամսվա ընթացքում: Եթե նախկինում երկու ամսական հորթը կշռում էր 60 կիլոգրամ, ապա այսօր երկու ամսական հորթը կշռում է մինչև 80 կիլոգրամ»,-նշեց Աննան ՝ շեշտելով, որ այս արդյունքները ձեռք են բերվել կենդանիների կերակրման և խնամքի վերաբերյալ նոր գիտելիքների և մասնագիտական ​​խորհուրդների շնորհիվ: Աննան արդեն փորձարկել է արհեստական ​​սերմնավորում (ԱՍ) իր ֆերմայում, գնել է կթի սարքավորումներ և կերային ճակնդեղ, որոնց օգնությամբ մեկ կենդանու միջին կաթնատվությունը օրական 10-12 լիտրից դարձել է 12-15 լիտր: Իր տքնաջան աշխատանքի շնորհիվ Աննան ընդամենը մեկ տարվա ընթացքում կաթնատու կենդանիների գլխաքանակը երկուսից հասցրեց հինգի: Նա պայմանագիր է կնքել «Ելփին գյուղատնտեսական կոոպերատիվի» հետ`կաթի հանձման նպատակով: Վերջին 12 ամիսների ընթացքում  կաթի և մսի վաճառքից արդեն ստացել է 800.000 դրամի եկամուտ: Աննան ունի հետագա ծրագրեր, այդ թվում` անասնակերի գնում, ցեղային կենդանիների թվի ավելացում և անասնագոմի տարածքի ընդլայնում: Նա արդեն քայլեր է ձեռնարկել դրանք իրականացնելու ուղղությամբ: Աննան օրինակ է դարձել նաև մյուս գյուղացիների համար, և նրանք սկսել են հետևել նրա օրինակին: Նրանք խորհուրդներ են հարցնում՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է նա հաջողության հասել և փորձում են նույն գործելակերպը ներդնել նաև իրենց տնտեսություններում:

«Կանանց տնտեսական հզորացում» թեմայով դասընթաց

Օգոստոսի 5-ին, 2021, «Ռազմավարական Զարգացման Գործակալություն» ՀԿ-ի (ՌԶԳ) կողմից իրականացվող և Ավստրիայի Զարգացման Գործակալության Ավստրիական Զարգացման և Համագործակցության ծրագրային միավորի և Շվեյցարիայի Զարգազման և Համագործակցության Գործակալության կողմից ֆինանսավորվող «Անասնապահության զարգացում Հայաստանում՝ հարավ – հյուսիս» ծրագրի շրջանակներում Շիրակի մարզի Ամասիա խոշորացված համայնքի համայնքապետարանում տեղի ունեցավ «Կանանց տնտեսական հզորացում» թեմայով դասընթաց:

Դասընթացի ընացքում մասնակիցներին ներկայացվեց կնոջ և տղամարդու միջև առկա սոցիալական տարբերությունները և հասարակության կողմից նրանց վերագրված դերերի առանձնահատկությունները, վերջիններիս հավասար իրավունքների ու հնարավորությունների և տղամարդկանց հետ գործընկերային հարաբերություններ ամրապնդելու կարևորությունը: Դասընթացի ընթացքում նաև ներկայացվեց, թե ինչպիսի շղթայական ազդեցութույուն կարող է ունենալ կանանց ներգրավվածությունը  տնտեսական զարգացման բնագավառում:

Դասընթացն անցավ ինտերակտիվ ձևաչափով՝ ամբողջ ընթացքում կանայք արտահայտեցին կարծիքներ, կիսվեցին իրենց դիտարկումներով, թե ի՞նչ դեր և պարտականություններ են իրականացնում կանայք և տղամարդիկ իրենց շրջապատում և տանը, վերհանեցին առկա խնդիրներն ու հնարավոր լուծումներ առաջարկեցին:

Մասնակիցների մոտ առավել հետաքրքրություն առաջացրեց կանանց դերի ու նշանակության վեևաբերյալ պատմական ակնարկը՝ և՛Հայաստանի, և՛ համաշխարհային փորձի օրինակներով,  ինչպես նաև ժամանակակից աշխարհում ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող կանանց ձեռքբերումներն ու հաջողությունները:

Դասընթացի արդյունքում մասնակիցները որոշեցին նախաձեռնել Ամասիայի կանանց ակումբ, որի շրջանակներում կփորձեն լուծել համայնքի լոկալ խնդիրները: